Op 4 september 2026 is het precies vijf jaar geleden dat prinses Beatrix de feestelijke opening verrichtte van de volledig gerestaureerde Meule van Wassens. Cultureel erfgoed dat ooit dreigde te verdwijnen, pronkt sindsdien weer in volle glorie in Zuidwolde. Een levend monument.
De heropening markeerde tegelijkertijd het begin van een nieuwe en intensieve periode. Want vanaf dat moment kwam het er écht op aan: zou het lukken om de molen goed te exploiteren én een stevige organisatie neer te zetten? Vijf jaar later is het antwoord kort en krachtig: ja, dat is gelukt!
De Meule van Wassens draait wekelijks op volle toeren. Er worden (h)eerlijke producten gemalen en verkocht en, misschien wel het belangrijkste van alles, er staat een solide organisatie van toegewijde en vooral enthousiaste vrijwilligers. Voorzitter Henk Tissing kijkt dan ook met trots terug. “Wat wij voor elkaar hebben gekregen, is met recht een teamprestatie. Wij zijn een voorbeeld voor andere molens.”
Van vervallen molen naar gerestaureerd monument
Het verhaal begon in 2015. De gemeente en Dorpsbelangen vroegen de toenmalige Stichting RECO om een poging te doen om de vervallen molen aan de Molenstraat van de ondergang te redden. De restauratie was ook opgenomen in de Dorpsvisie. Vanuit de stichting werd een werkgroep opgericht die plannen ging uitwerken. Tissing was als voorzitter van Stichting RECO vanaf het begin betrokken.
“Voordat we de restauratie konden voorbereiden, moesten we eerst kijken of we de molen in ons bezit konden krijgen.” Dat proces duurde uiteindelijk maar liefst drie jaar. En het scheelde weinig of het plan was gestrand. “In het Dagblad van het Noorden was al een artikel verschenen dat wij ons als stichting zouden opheffen, omdat we het financieel niet voor elkaar konden krijgen. Naar aanleiding van dat verhaal meldde zich iemand die een anonieme schenking wilde doen.”
Daarna moesten nog wat hobbels worden genomen, maar in april 2018 was het officieel: de Meule van Wassens was aangekocht. De restauratie kon beginnen en nam uiteindelijk ruim anderhalf jaar in beslag.
Een vliegende start
Na de restauratie brak met de start van de exploitatie misschien wel de spannendste periode aan. Vrijwilligers moesten de molen draaiende houden, activiteiten opzetten en ervoor zorgen dat bezoekers hun weg naar de Meule wisten te vinden.
“Eerlijk gezegd groeiden we te snel”, vertelt Tissing. “Het begon te piepen en te kraken. Iedereen was enthousiast om van alles op te pakken, terwijl we de organisatie nog niet goed op de rit hadden.”
Het bestuur besloot daarom advies in te winnen bij het adviesprogramma van de Koninklijke Nederlandsche Heidemaatschappij (KNHM), thans Katalys geheten. Twee adviseurs deden onderzoek en voerden veel gesprekken met Meule-vrijwilligers. Dat resulteerde in een rapport met een duidelijke conclusie: een pas op de plaats maken.
“We moesten eerst zorgen dat taken en verantwoordelijkheden en communicatielijnen duidelijk waren en vastgelegd werden. We kregen een spiegel voorgehouden, wat best confronterend was, maar wel nodig. Het advies was de tijd te nemen om te groeien en te zorgen dat eerst ‘de winkel op orde is’.”
Die aanpak bleek goed te werken. “Ik zou iedere vrijwilligersorganisatie die met soortgelijke problemen kampt, ernstig aanbevelen om een adviseur in te schakelen.”
Een spannend moment
Slapeloze nachten heeft de molen Tissing naar eigen zeggen niet bezorgd. “Nee, dat valt mee. Maar we hebben wel een heel spannend moment gehad.” Dat was toen de stichting een bedrag van 240.000 euro toegezegd had gekregen van het ministerie van VWS voor de restauratie. Aan die bijdrage was een belangrijke voorwaarde verbonden: de restauratie moest nog datzelfde jaar starten. “Dat betekende dat we op een bepaald moment bijna dag en nacht ermee bezig waren. Het was een pittige en stressvolle tijd.”
De kracht zit in de vrijwilligers
Terugkijkend op de afgelopen vijf jaar is Tissing vooral trots op de energie die in de organisatie zit. “Dat mensen zoveel hart hebben voor de molen, vind ik geweldig. We hebben een ontzettend enthousiaste ploeg vrijwilligers. Het zijn deze mensen die de molen dragen. Ieder op zijn eigen manier, met veel respect voor elkaar. Er zit zoveel positieve energie in deze groep.”
Inmiddels telt de Stichting De Meule van Wassens zo’n 40 tot 45 vrijwilligers. Daarnaast zijn er ongeveer 780 donateurs. Ook zij zijn van grote waarde voor de molen. Hun bijdragen vormen een belangrijke financiële basis voor het onderhoud en dus de instandhouding van de molen.
En dat onderhoud wordt de komende jaren steeds belangrijker. “Straks gaat ons dat zo’n 20.000 tot 25.000 euro per jaar kosten. Dat is nu nog niet het geval, omdat we relatief nieuw zijn, maar we moeten daar wel op anticiperen. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de wieken, het opnieuw schilderen van de molen en het onderhoud van de belt rondom de molen om lekkages en verzakking tegen te gaan.” Met dit laatste is de klusgroep al volop bezig geweest in de afgelopen maanden.
Altijd ruimte voor nieuwe ideeën
Vanuit de groep vrijwilligers ontstaan voortdurend nieuwe ideeën. Zo werd onlangs een zogenoemde kweern aangeschaft. “Een kweern bestaat uit twee kleine maalstenen waartussen graan kan worden gemalen. Hiermee kunnen we kinderen op een eenvoudige manier laten zien hoe het malen in zijn werk gaat. En ze kunnen er hun eigen zakje meel mee vullen.”
Ook het idee om campingeigenaren uit te nodigen bleek een succes. “Dat was een prachtige en vooral zinvolle bijeenkomst.” En ook op het gebied van activiteiten blijft de Meule zich ontwikkelen. Een mooi voorbeeld is de Fruitpersdag & Meulemarkt, die vorig jaar voor het eerst werd georganiseerd en op 19 september opnieuw op het programma staat.
Samenwerken en vooruitkijken
Tissing hecht daarnaast veel waarde aan de samenwerking met andere organisaties. Zo is er regelmatig contact met de andere twee molens binnen de gemeente De Wolden. “En binnenkort willen we als gezamenlijk molens kennismaken met het nieuwe college van burgemeester en wethouders. Ook dat is belangrijk.”
Hoewel er alle reden is om trots terug te kijken, kijkt de voorzitter vooral vooruit. Over de ambities voor de komende jaren hoeft hij dan ook niet lang na te denken. “Verder groeien, meer bezoekers naar de molen trekken en de verkoop van producten stimuleren. Nog meer bruisende activiteiten, nog meer rondleidingen en nog meer samenwerking.”
Vijf jaar na de feestelijke heropening staat de Meule van Wassens stevig op eigen benen. De molen draait, de organisatie staat en de vrijwilligers bruisen van de energie. Het monument leeft en als het aan Tissing en alle betrokken vrijwilligers ligt, wordt het de komende jaren alleen maar mooier.
Fotocredits: Jorn Veerbeek
